Na ryczałcie warto przed końcem roku sprawdzić nie tylko podatek, ale też składkę zdrowotną. Przekroczenie progu przychodu może podnieść jej roczną wysokość. Dlatego dodatkowa sprzedaż w grudniu może oznaczać większe rozliczenie z ZUS, niż sugeruje sama składka za ostatni miesiąc.
Stan informacji: 30 października 2026 r. Poradnik dotyczy zasad i kwot obowiązujących w 2026 r.
Trzy przedziały przychodów w 2026 roku
| Przychód przyjmowany do ustalenia progu | Miesięczna składka zdrowotna |
|---|---|
| Do 60 000 zł włącznie | 498,35 zł |
| Powyżej 60 000 zł do 300 000 zł włącznie | 830,58 zł |
| Powyżej 300 000 zł | 1495,04 zł |
Kwoty podał ZUS w informacji na 2026 r. Dokładnie 60 000 zł pozostaje w pierwszym przedziale, a dokładnie 300 000 zł — w drugim. Nie są to progi skali PIT ani progi stawek ryczałtu od sprzedaży.
Dlaczego dopłata może być wysoka?
W ciągu roku składki ustala się według zasad miesięcznych, natomiast po jego zakończeniu porównuje się składkę roczną z sumą składek należnych za miesiące. Roczny poziom przychodu ma więc znaczenie dla całego okresu objętego rozliczeniem na ryczałcie. Wyższy próg przekroczony pod koniec roku może ujawnić niedopłatę za wcześniejsze miesiące.
Rozliczenie roczne nie oznacza automatycznie korekty każdego prawidłowo rozliczonego wcześniejszego miesiąca. Jest odrębnym porównaniem należności rocznej z miesięcznymi. Ostateczna dopłata zależy od historii rozliczeń i okresu podlegania ubezpieczeniu.
Przykład: okolice 300 tys. zł przychodu
Porównajmy dwie sytuacje przedsiębiorcy objętego składką zdrowotną na ryczałcie przez pełne 12 miesięcy. Zakładamy brak zwolnień i brak zmiany formy opodatkowania:
- Roczny przychód przyjmowany do progu wynosi 299 500 zł — właściwy jest drugi przedział.
- Po dodatkowej sprzedaży przychód do progu wynosi 300 500 zł — właściwy jest trzeci przedział.
Różnica między rocznymi obciążeniami dla tych dwóch przedziałów wynosi około 7974 zł. To szacunkowe porównanie rocznych kwot dla pełnego roku, a nie automatyczna kwota dopłaty każdej firmy. Samo podniesienie składki za grudzień nie musi pokryć całej różnicy.
Wniosek praktyczny: przy wycenie ostatnich zleceń i planowaniu płynności uwzględnij również rozliczenie zdrowotnej. Nie zmieniaj sztucznie dat sprzedaży ani dokumentów — chodzi o rzetelne oszacowanie kosztów i przygotowanie pieniędzy.
Nie licz progu z samych wpływów na konto
Potrzebny jest przychód ustalony według przepisów dla składki zdrowotnej. Suma przelewów nie zawsze będzie z nim zgodna. Księgowość powinna uwzględnić m.in. sposób rozpoznania przychodu, należny VAT, korekty oraz dopuszczalne pomniejszenia o składki społeczne. Nie odejmuj dowolnych zakupów firmowych, aby „zmieścić się w progu”.
Co przekazać księgowości teraz?
- Aktualną ewidencję przychodów i dokumenty wymagające zaksięgowania.
- Informację o planowanej do końca roku sprzedaży i korektach.
- Potwierdzenie okresów zawieszenia, wznowienia i innych zmian wpływających na rozliczenie.
- Dokumenty opłaconych składek oraz informację o stosowanej metodzie ustalania składki miesięcznej.
Poproś o oszacowanie rocznej należności i możliwej dopłaty. Kwot na 2026 r. nie przenoś automatycznie na rok 2027 — składki zależą również od wskaźników właściwych dla danego roku.
Korzystasz z obsługi ryczałtu w KUFIKS? Przekaż aktualne dokumenty odpowiednio wcześnie, aby można było ocenić zbliżający się próg i przygotować rozliczenie.
Poproś o kontakt z KUFIKS — sprawdzimy, jakie dane są potrzebne do oceny Twojej sytuacji.
Zdjęcie: Jakub Żerdzicki / Unsplash.
Źródła i sposób obliczenia przykładu
- ZUS — podstawy i miesięczne kwoty składki zdrowotnej na 2026 r.
- ZUS — zasady danych potrzebnych do rocznego rozliczenia. Dostępność danego roku w kalkulatorze należy sprawdzić przy użyciu narzędzia.
- ZUS — podstawa składki oraz obowiązek rozliczenia rocznego.
- Porównanie własne KUFIKS: różnica między roczną podstawą w trzecim i drugim przedziale, pomnożona przez 9%, dla 12 miesięcy. Po zaokrągleniach różnica wynosi około 7974 zł. Indywidualna dopłata wymaga porównania rocznej należności z sumą miesięcznych składek należnych.
